De Russen

Posted on apr 3, 2018 in Mijn blogs
De Russen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er duizenden Sovjetsoldaten in Duits uniform aanwezig in Nederland. Armeniërs, Georgiërs, Oezbeken en Mongolen duiken onder andere op in Zeeland, bij Amersfoort en Zandvoort, al dan niet in vrijwillige Duitse krijgsdienst. Het bekendste bataljon is het Georgische bataljon Koningin Tamara, dat op 6 februari 1945 op Texel werd gelegerd. Overmorgen is het 73 jaar geleden dat de Georgische opstand op Texel uitbreekt. Voor de Texelaars duurt daardoor de oorlog twee weken langer dan voor de rest van Nederland, aangezien de Canadezen Texel pas op 20 mei 1945 wisten te bevrijden.

Ook Marie loopt in april 1945 ‘Russen’ tegen het lijf als ze met haar buurmeisje Jopie onderweg is naar Wormerveer, om haar man Ben in het ziekenhuis op te zoeken. Over de aanwezigheid van Sovjetsoldaten in de omgeving van Wormerveer is weinig bekend. Wel werken er in die periode op het Hembrugterrein in Zaandam dwangarbeiders in de Artillerie Inrichtingen Hembrug. Op een zeldzaam filmfragment zijn deze krijgsgevangenen zichtbaar als ze zwaaien naar de bevrijders die bij de Hembrug Zaandam binnenrijden.

Ook is er een bijzonder krantenberichtje te vinden, dat spreekt over muitende Mongolen in Zaandam. Van het Hembrugterrein naar Wormerveer is het minder dan tien kilometer.

Marie en Jopie hebben honger en zijn op zoek naar een slaapplaats. Ze kunnen niet meer terug naar Amsterdam omdat het na spertijdis. Als zij op straat dwalen zien zij mannen in uniform met blikjes eten. Ze lopen de mannen achterna, die op een huis wijzen waar ze vervolgens aanbellen. Een vrouw van een jaar of veertig doet open:

Ik vertelde haar dat wij uit Amsterdam kwamen en dat mijn man in het noodziekenhuis lag. Ze luisterde goed en toen zei zij ”Het zijn Russische krijgsgevangenen die hier voor de Duitsers werken en ’s avonds komen ze hier voor een beetje gezelligheid”. Wij kregen iets te drinken aangeboden en ze zei ”Ik kan u niets te eten geven, maar pas vanavond als die Russen komen, die nemen wel wat eten mee”. Rond tien uur werd er aan het raam van de achterkamer geklopt. Het waren de Russen. Zij vertelde dat het verboden was om met de Russen om te gaan. Fluisterend, door de achterdeur, kwam er zo’n man of acht binnen.”

Deze ontmoeting zal bepalend zijn voor de rest van haar leven.

Leave a Reply